दै चालु वार्ता 
भारतात येताच बांग्लादेशच्या परराष्ट्र मंत्र्याची मागणी; भारताने काय दिले उत्तर ?
गेल्या वर्षी भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील तणाव शिगेला पोहोचल्यानंतर बांगलादेश आता संबंध सुधारण्यासाठी पावले उचलत आहे. या संदर्भात, बांगलादेशचे परराष्ट्र मंत्री खलीलुर रहमान आपल्या पहिल्या परदेश दौऱ्यावर भारतात दाखल झाले.
यावेळी त्यांनी अनेक वरिष्ठ नेत्यांची भेट घेतली.
बांगलादेशचे परराष्ट्र मंत्री खलीलुर रहमान यांनी काल भारतीय परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर आणि राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल यांच्यासह अनेक अधिकाऱ्यांची भेट घेतली.
ढाक्याने जारी केलेल्या निवेदनानुसार, “रहमान यांनी जयशंकर यांच्यासोबतच्या भेटीत बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान शेख हसीना आणि माजी गृहमंत्री असदुझमान खान कमल यांच्या प्रत्यार्पणाची आपली विनंती पुन्हा एकदा केली. मात्र, भारताने या विनंतीला प्रतिसाद दिला नाही.
बांगलादेशच्या नवीन परराष्ट्र धोरणाचा संदर्भ देत
निवेदनानुसार, रहमान म्हणाले की, पंतप्रधान तारिक रहमान यांच्या नेतृत्वाखालील बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टी (बीएनपी) सरकार बांगलादेश फर्स्ट या तत्त्वावर आधारित आपले परराष्ट्र धोरण राबवेल.
हे धोरण परस्पर विश्वास, आदर आणि परस्पर फायद्यावर आधारित असेल. विद्यार्थी नेते शरीफ उस्मान हादी यांच्या हत्येतील गुन्हेगारांना पकडल्याबद्दल रहमान यांनी भारत सरकारचे आभारही व्यक्त केले.
भारताच्या निवेदनात शेख हसीना यांचा उल्लेख नव्हता
बांग्लादेशच्या निवेदनात म्हटले आहे की, दोन्ही देशांमधील प्रत्यार्पण करारानुसार अटक केलेल्या व्यक्तींना बांगलादेशच्या हवाली केले जाईल यावर दोन्ही बाजू सहमत झाल्या आहेत. मात्र भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने जारी केलेल्या निवेदनात शेख हसीना आणि हादी यांच्या प्रकरणांचा उल्लेख नव्हता.
शेख हसीना भारतात राहत आहेत
ऑगस्ट २०२४ मध्ये बांगलादेशातील हिंसक आंदोलनांनंतर तत्कालीन पंतप्रधान शेख हसीना यांना त्यांच्या पदावरून आणि देशातून राजीनामा देण्यास भाग पाडले गेले. तेव्हापासून त्या नवी दिल्लीत राहत आहेत.
बांगलादेशातील आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी न्यायाधिकरणाने शेख हसीना आणि त्यांच्या माजी गृहमंत्री यांना मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावली आहे. बांगलादेशने यापूर्वी शेख हसीना यांच्या प्रत्यार्पणाची मागणी केली होती. मोहम्मद युनूस यांच्या नेतृत्वाखालील मागील सरकारनेही भारताकडे ही विनंती केली होती, परंतु भारताने ती स्वीकारली नाही.
शेख हसीना प्रकरणामुळे दोन्ही देशांमधील संबंधांवर परिणाम होणार नाही, यावर आता भारत आणि बांगलादेश सहमत झाले आहेत. सूत्रांनुसार, एस. जयशंकर आणि खलीलुर रहमान या दोघांचाही असा विश्वास आहे की, शेख हसीना यांचे भारतातील वास्तव्य द्विपक्षीय संबंधांमध्ये अडथळा ठरू नये. बांगलादेशच्या अंतरिम सरकारचा तणाव मागे टाकून सहकार्याचे नवीन मार्ग कसे शोधायचे यावर दोन्ही बाजूंनी सविस्तर चर्चा केली.
रहमान तीन दिवसांच्या भारत दौऱ्यावर दाखल
यापूर्वी, खलीलुर रहमान मंगळवारी बांगलादेशच्या पंतप्रधानांचे परराष्ट्र व्यवहार सल्लागार हुमायून कबीर यांच्यासोबत तीन दिवसांच्या भारत दौऱ्यावर नवी दिल्लीत दाखल झाले. फेब्रुवारीमध्ये झालेल्या संसदीय निवडणुकांनंतर बीएनपी सत्तेवर आल्यापासून बांगलादेश राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेच्या वरिष्ठ सदस्याचा हा पहिला उच्चस्तरीय भारत दौरा आहे. जयशंकर यांच्या व्यतिरिक्त, रहमान यांनी पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री हरदीप सिंग पुरी आणि राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल यांचीही भेट घेतली.
भारताने काय म्हटले ?
एस. जयशंकर यांनी बैठकीनंतर सोशल मीडिया पोस्टमध्ये म्हटले की, दोन्ही देशांनी द्विपक्षीय संबंध अधिक दृढ करण्यासाठी विविध उपाययोजनांवर चर्चा केली. ते म्हणाले की, प्रादेशिक आणि जागतिक मुद्द्यांवरही चर्चा झाली आणि दोन्ही बाजूंनी जवळचा संपर्क कायम ठेवण्याचे मान्य केले.
परराष्ट्र मंत्रालयाने एक निवेदन जारी करून , भारत नवीन सरकारसोबत रचनात्मकपणे काम करण्यास आणि द्विपक्षीय संबंध अधिक दृढ करण्यास वचनबद्ध आहे. भारतीय बाजूने बांगलादेशी शिष्टमंडळाला आश्वासन दिले की, बांगलादेशी नागरिकांसाठी व्हिसा प्रक्रिया, विशेषतः वैद्यकीय आणि व्यावसायिक व्हिसा, येत्या काही आठवड्यांत आणखी सुलभ केली जाईल असे म्हटले आहे.
