दैनिक चालू वार्ता – शिरूर प्रतिनिधी-इंद्रभान ओव्हाळ
शिरूर (पुणे जिल्हा)
पुणे जिल्ह्यातील पिंपरी दुमाला येथे असलेल्या श्री सोमेश्वर मंदिर, पिंपरी दुमाला येथे महाशिवरात्री निमित्त आयोजित करण्यात आलेला भगवान सोमेश्वर महाराजांचा उत्सव मोठ्या भक्तीभावात व उत्साहात संपन्न झाला. राज्याच्या विविध भागांतून हजारो शिवभक्तांनी उपस्थित राहून दर्शनाचा लाभ घेतला.
भीमाशंकर मंदिरच्या धर्तीवर उभारलेले हे मंदिर गेल्या अनेक दशकांपासून शिवभक्तांचे श्रद्धास्थान बनले आहे. महाशिवरात्रीच्या रात्री बारा वाजल्यापासून ग्रामस्थांच्या हस्ते अभिषेक व पाठपूजा पार पडली. सकाळी सात वाजल्यापासून मंदिर प्रशासनाच्या ताब्यात दर्शन व्यवस्था खुली करण्यात आली. सप्ताह कालावधीत कीर्तनसेवा, अन्नदान व भाविकांसाठी पिण्याचे पाणी, फराळ याचे उत्तम नियोजन करण्यात आले.
यात्रेदरम्यान कारेगाव पोलीस स्टेशन यांच्या वतीने पोलीस निरीक्षक महादेव वाघमोडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली चोख बंदोबस्त ठेवण्यात आला.
सोमेश्वर यात्रा निमित्त भव्य बैलगाडा शर्यत
१५ फेब्रुवारी रोजी यात्रेनिमित्त भव्य बैलगाडा शर्यतींचे आयोजन करण्यात आले. पुणे जिल्ह्यातील सुरक्षित घाटांपैकी एक मानल्या जाणाऱ्या घाटात या स्पर्धा पार पडल्या. अनेक शर्यतप्रेमींनी सहभाग नोंदवला. विजेत्यांना वस्तुरूप तसेच रोख बक्षिसे देण्यात आली.
निकाल पुढीलप्रमाणे :
१) प्रथम क्रमांक – २४
२) द्वितीय क्रमांक – २३
३) तृतीय क्रमांक – २७
४) चतुर्थ क्रमांक – ०६
५) पाचवा क्रमांक – ०५
‘घाटाचा राजा’ किताब कै. बबनराव सदाशिव खेडकर (रांजणगाव गणपती) यांच्या स्मरणार्थ प्रदान करण्यात आला, तर ‘फायनल सम्राट’ हा किताब श्री दुर्योधन शिंगाडे (शिंगाडवाडी) यांनी पटकावला.
🙏 दंडवत कार्यक्रमात गावकऱ्यांचा उत्स्फूर्त सहभाग
यात्रेनिमित्त सायंकाळी पार पडणारा दंडवत कार्यक्रम हे प्रमुख आकर्षण ठरले. लहानांपासून ज्येष्ठांपर्यंत सर्वच वयोगटातील ग्रामस्थ मोठ्या श्रद्धेने सहभागी झाले. शोभेच्या फटाक्यांची आतषबाजी व पारंपरिक वाद्यांच्या गजरात वातावरण भक्तिमय झाले.
🕯️ मेणबत्ती निलाव – यात्रेचे मुख्य वैशिष्ट्य
सोमेश्वर महाराजांच्या यात्रेतील प्रमुख आकर्षण म्हणजे पाच मुख्य मेणबत्त्यांचा निलाव. या मेणबत्त्या चढत्या क्रमाने प्रज्वलित करून त्यांचा लिलाव केला जातो. मंदिर व परिसर विकासासाठी भाविक मोठ्या श्रद्धेने बोली लावून मेणबत्त्या विकत घेतात. हा निलाव यात्रेतील सर्वाधिक उत्कंठावर्धक क्षण ठरतो.
🚩ग्रामप्रदक्षिणा व सप्ताह समारोप
सात दिवस चाललेल्या सप्ताहाच्या समारोपावेळी ग्रंथराज ज्ञानेश्वरी यांची मिरवणूक संपूर्ण गावातून काढण्यात आली. वारकरी व टाळकरी यांच्या पुढाकाराने रथातून सोमेश्वर महाराज व ज्ञानेश्वरी यांची शोभायात्रा पार पडली. त्यानंतर काल्याचे कीर्तन होऊन सप्ताहाचा भक्तिमय समारोप झाला.
कुस्ती आखाडा – परंपरेचा सन्मान
यात्रेच्या दुसऱ्या दिवशी सायंकाळी भव्य कुस्ती आखाड्याचे आयोजन करण्यात आले. जिल्हाभरातील नामांकित पैलवानांनी सहभाग घेतला. स्थानिक उद्योजक व शेतकरी यांनी आर्थिक पाठबळ दिल्याने कार्यक्रम यशस्वीरीत्या पार पडला.
एकूणच, पिंपरी दुमाला येथील सोमेश्वर महाराजांची यात्रा ही धार्मिक, सांस्कृतिक व पारंपरिक वारसा जपणारी उत्सवपरंपरा ठरली असून हजारो भक्तांच्या उपस्थितीत गावाची ओळख राज्यभर अधिक दृढ झाली आहे. गावकऱ्यांच्या एकजुटीमुळे आणि नियोजनबद्ध व्यवस्थेमुळे ही यात्रा दरवर्षी अधिक भव्य होत असल्याचे चित्र यंदाही पाहायला मिळाले.
नियोजनबद्ध आयोजनामुळे यात्रेला भव्यतेची जोड
या संपूर्ण सोमेश्वर देवस्थान यात्रेचे भव्य नियोजन देवस्थान ट्रस्टचे अध्यक्ष अभिषेक शेळके, उपाध्यक्ष कैलास पिंगळे, सचिव श्रीकांत सोनवणे खजिनदार शेखर पाटेकर कार्याध्यक्ष सुनील सोनवणे बांधकाम समिती अरुण कळसकर विश्वस्त कैलास बडदे तसेच ग्रामपंचायत पिंपरी दुमाला व ग्रामस्थ यांच्या संयुक्त प्रयत्नातून करण्यात आले.
यात्रेतील प्रत्येक कार्यक्रमाचे सुयोग्य नियोजन, शिस्तबद्ध दर्शन व्यवस्था, अन्नदान, सुरक्षा व्यवस्था व पारंपरिक उपक्रमांमुळे भाविकांमध्ये समाधानाचे वातावरण दिसून आले.
