दै चालु वार्ता 
मोदी सरकारचा मोठा निर्णय; ढाकामध्ये ऐतिहासिक हालचालींना वेग…
भारत आणि बांगलादेश या दोन शेजारी राष्ट्रांमधील राजनैतिक संबंध सध्या एका अत्यंत महत्त्वाच्या टप्प्यावर येऊन ठेपले आहेत.
बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान शेख हसीना ज्यांनी गेल्या काही महिन्यांपासून भारतात आश्रय घेतला आहे, त्यांच्या प्रत्यार्पणाबाबत (Extradition) भारत सरकारने महत्त्वाची माहिती दिली आहे. बांगलादेश सरकारने केलेल्या अधिकृत विनंतीचा आढावा घेण्यास भारताने सुरुवात केली असून, यामुळे दक्षिण आशियातील राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे.
कायदेशीर आणि न्यायिक चौकटीत तपासणी
परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी एका साप्ताहिक पत्रकार परिषदेत स्पष्ट केले की, ‘आम्हाला बांगलादेश सरकारकडून शेख हसीना यांच्या प्रत्यार्पणासाठी औपचारिक विनंती प्राप्त झाली आहे. सध्या आमचे सरकार या विनंतीची कायदेशीर आणि न्यायिक दृष्टिकोनातून सखोल तपासणी करत आहे.’ भारताच्या अंतर्गत कायदेशीर प्रक्रियेनुसार या प्रकरणाचा आढावा घेतला जात असून, सरकार सर्व संबंधित कायदेशीर बाबी पडताळून पाहत आहे. हा मुद्दा केवळ राजनैतिक नसून तो पूर्णपणे कायद्याच्या अधीन असल्याचे भारताने ठामपणे सांगितले आहे.
हसीनांचा राजीनामा आणि भारतातील वास्तव्य
२०२४ मध्ये बांगलादेशात झालेल्या प्रचंड जनआंदोलनांनंतर शेख हसीना यांना पंतप्रधानपदाचा राजीनामा देऊन देश सोडावा लागला होता. त्यानंतर त्यांनी भारतात आश्रय घेतला. २०२५ मध्ये बांगलादेशच्या अंतरिम सरकारने अधिकृतपणे त्यांच्या प्रत्यार्पणाची मागणी केली होती. तेव्हापासून हा विषय दोन्ही देशांमधील चर्चेचा मुख्य केंद्रबिंदू ठरला आहे. शेख हसीना यांच्या भारतात असण्याने नवीन बांगलादेशी सरकारमध्ये काही प्रमाणात नाराजी असली, तरी भारताने नेहमीच संतुलित भूमिका घेण्याचा प्रयत्न केला आहे.
द्विपक्षीय संबंधांवर परिणाम होणार का?
रणधीर जयस्वाल यांनी असेही संकेत दिले की, भारताला बांगलादेशसोबतचे आपले सामरिक आणि द्विपक्षीय संबंध कोणत्याही एका व्यक्तीच्या मुद्द्यावरून खराब होऊ द्यायचे नाहीत. भारत सध्या बांगलादेशच्या नवीन सरकारसोबत ‘सामान्य कामकाजा’चे धोरण राबवत असून, परस्पर सहकार्य वाढवण्यासाठी आणि सामायिक हिताच्या मुद्द्यांवर पुढे जाण्यासाठी दोन्ही देश वचनबद्ध आहेत. लवकरच दोन्ही देशांच्या अधिकाऱ्यांमध्ये प्रादेशिक आणि जागतिक मुद्द्यांवर महत्त्वाची चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
भारतासमोर मोठे आव्हान
शेख हसीना यांना परत पाठवणे हे भारतासाठी एक मोठे राजनैतिक आव्हान आहे. एका बाजूला बांगलादेशशी असलेले दीर्घकालीन मैत्रीपूर्ण संबंध आणि दुसरीकडे आश्रय दिलेल्या व्यक्तीची सुरक्षा व कायदेशीर अधिकार, अशा कात्रीत भारत अडकला आहे. तरीही, भारत या प्रकरणात पारदर्शकतेने पुढे जात असून, आंतरराष्ट्रीय कायद्यांचे पालन करण्यासोबतच शेजारील राष्ट्राशी असलेले संबंध दृढ राहतील याची खात्री करत आहे. आता भारत यावर काय अंतिम निर्णय घेतो, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
