दै चालु वार्ता 
वकिलाची याचिका फेटाळताना सांगितला आयुष्यातला सर्वात मोठा धक्का !
भारताचे सरन्यायाधीश न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांनी शुक्रवारी सर्वोच्च न्यायालयात एका याचिकेच्या सुनावणीदरम्यान आपल्या कारकिर्दीतील एका महत्वाच्या घटनेची आठवण सांगितली. न्यायिक सेवेत प्रवेश करण्याची आपली इच्छा असतानाही एका वरिष्ठ न्यायाधीशांच्या सल्ल्यामुळे वकिली प्रोफेशन स्वीकारल्याचे त्यांनी सांगितले.
या प्रसंगी त्यांनी दिल्ली न्यायिक सेवा परीक्षेच्या उत्तरपत्रिकांच्या पुनर्मूल्यांकनाची मागणी करणाऱ्या वकील प्रेरणा गुप्ता यांची याचिका फेटाळून लावली.
न्यायमूर्ती सूर्यकांत आणि न्यायमूर्ती जॉयमाल्य बागची यांच्या खंडपीठासमोर ही सुनावणी झाली. स्वतः याचिकाकर्त्या प्रेरणा गुप्ता, ज्या सर्वोच्च न्यायालयात नोंदणीकृत वकील आहेत, त्यांनी आपल्या उत्तरपत्रिकेच्या पुनर्मूल्यांकनाची मागणी केली होती. जेव्हा त्या आग्रहाने आपली बाजू मांडत होत्या, तेव्हा सरन्यायाधीश म्हणाले, “मी तुम्हाला एक गोष्ट सांगतो. आशा आहे की, याचिका फेटाळल्यानंतरही तुम्ही आनंदात बाहेर जाल.”
न्यायिक अधिकारी होण्याची तीव्र इच्छा
सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांनी १९८४ सालातील आपल्या विद्यार्थीदशेत असताना घडलेला किस्सा सांगितला. कायद्याच्या अंतिम वर्षाचे विद्यार्थी असताना त्यांना न्यायिक अधिकारी होण्याची तीव्र इच्छा होती. नियमांनुसार त्यांनी लेखी परीक्षा उत्तीर्ण केली होती आणि मुलाखतीसाठी बोलावणे आले होते. त्यावेळी त्यांनी पंजाब आणि हरियाणा उच्च न्यायालयात वकिली सुरू केली होती. मुलाखत समितीतील सर्वात ज्येष्ठ सदस्य ते न्यायाधीश होते, ज्यांच्यासमोर सूर्यकांत यांनी नुकतेच दोन महत्त्वाचे खटले यशस्वीरित्या लढवले होते.
मुलाखतीच्या दिवशी त्या न्यायाधीशांनी त्यांना आपल्या दालनात बोलावले आणि सरळ विचारले, “तुम्हाला खरोखर न्यायिक अधिकारी व्हायचे आहे का?” सूर्यकांत यांनी “हो” असे उत्तर दिल्यावर न्यायाधीशांनी ताडकन सांगितले, “माझ्या दालनातून बाहेर पडा!” या घटनेने त्यांचे मन मोडले. “मी थरथर कापत बाहेर पडलो. माझी सर्व स्वप्ने धुळीस मिळाली. अपमानित वाटले आणि करिअर संपल्यासारखे वाटले,” असे सरन्यायाधीश यांनी भावनात्मक स्वरात सांगितले. न्यायालय कक्षात या वर्णनाने शांतता पसरली.
अनपेक्षित वळण
दुसऱ्या दिवशी मात्र अनपेक्षित वळण मिळाले. त्या न्यायाधीशांनी त्यांना पुन्हा बोलावले. यावेळी त्यांनी सल्ला दिला, “जर तुला न्यायाधीश व्हायचे असेल तर तुझे स्वागत आहे. पण माझा सल्ला आहे की, न्यायिक अधिकारी होऊ नकोस. वकील संघटना तुझी वाट पाहत आहे.” या सल्ल्याने सूर्यकांत यांच्या आयुष्याची दिशा बदलली. त्यांनी मुलाखतीला जाण्याचा निर्णय रद्द केला. आई-वडिलांना सुरुवातीला ही बातमी सांगितली नाही, कारण त्यांना दुःख होईल अशी भीती वाटली. त्यांनी पूर्ण लक्ष वकिली क्षेत्रावर केंद्रित केले.
मी चुकीचा निर्णय घेतला का?
किस्सा सांगून झाल्यावर सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांनी प्रेरणा गुप्ता यांना विचारले, “आता सांगा, मी चुकीचा निर्णय घेतला का?” त्यानंतर खंडपीठाने याचिका फेटाळली. फक्त एका पेपरच्या पुनर्मूल्यांकनावर अडकून न राहता भविष्याकडे पाहण्याचा सल्ला देत सरन्यायाधीश म्हणाले, “वकिली क्षेत्रात तुमच्यासाठी खूप संधी आहेत. तेथे तुम्हाला भरपूर यश मिळेल.
याचिका फेटाळली गेली तरी वकील प्रेरणा गुप्ता हसतमुखाने न्यायालयातून बाहेर पडल्या. सरन्यायाधीशांच्या या प्रेरणादायी आणि प्रामाणिक कहाणीने केवळ याचिकेचा निकालच दिला नाही, तर उपस्थितांना जीवनातील वळणांबद्दल आणि सकारात्मक दृष्टिकोनाबद्दल विचार करण्यास प्रवृत्त केले.
